BÅTTUR MED SYKKEL ELLER SYKKELTUR MED BÅT

Dei finaste sykkelturane får ein om ein legg ruta utanfor dei mest trafikkerte vegane. Ein grei måte å koma til slike vegar på langs norskekysten, er med båt. Då kan ein styra båten inn til ei øy eller til eit isolert fjordlandskap der det finst nokre hyggjelege vegstubbar. Smale vegar med mange svingar og med stabbesteinar utan for stor biltrafikk er trivelege å sykla på. Sommaren 1993 ville vi, og vi det er Kjartan (10), Sveinung (16) og Turid og Terje (alder tidlaus) dra langs vestlandskysten i motorbåt, men vi ville også leggja ut på sykkelturar. Syklane kunne vi ta med oss. Motorbåten vår har ope dekk bak, og syklane kunne plasserast på tvers inntil hekken. Dei vart godt dekte til med presenning mot sjøskvett. Saltvatn på syklar er ikkje bra, for sjøvatn forårsakar lett rustskadar.

Båt til Bergen
Første dagen gjekk båtturen til Bergen. Vi kom i rett tid til å få med oss den store seglskutefestivalen Cutty Sark. På grunn av dette spesielle arrangementet var Vågen sperra for småbåtar, og vi la oss til i ei ny båthamn nord for byen. Å koma inn til sentrum, gjekk lett på sykkel. Langs bryggene i Vågen var gata sperra for privatbilar. Med sykkel kom vi greit fram over alt, og det var heller ikkje vanskeleg å finna parkeringsplass nær alle dei skutene vi ville om bord i. Seint om kvelden sykla vi attende til motorbåthamna. Vi sykla Fjellvegen, og det var ei eineståande oppleving å sykla oppe i fjellsida og sjå ned på Vågen og alle seglskutene som låg der med dekorative lyspærer.

"To telt tett i tett"
Syklane vart så stua godt saman bak i båten, og dei vart atter dekte til med presenning. Vi skulle reisa vidare nordover, gjennom Alverstraumen, over Fensfjorden og til Eivindvik i Sogn. Vi hadde fint ver nordetter, men det var lang tid å sitja uverksam om bord i ein motor- båt. Vi gledde oss til neste sykkeltur.  Vi la oss til i Eivindvik. Eivindvik er kjent som staden der Gulatinget kom saman. Nokre bautasteinar framfor kyrkja vitnar om det. Andre kjenner kan henda staden frå diktinga til Henrik Wergeland. Sjølv om vi aldri hadde vore i Eivindvik før, var det likevel noko kjent ved lokalitetane der. Det var ein av ungane våre som med eitt kjende seg att frå fjernsynsserien "To telt tett i tett". Då vi kom heim etter turen, samanlikna vi minna våre frå Eivindvik med bilete i boka som var laga til fjernsynsfilmen. No var det ikkje vanskeleg å sjå at sykkelturen som familien Sandberg hadde hatt i "To telt tett i tett" hadde gått føre seg i Eivindvik og omland.

Sykkeltur i Solund
Etter dagstur på sykkel med utgangspunkt Eivindvik reiste vi over Sognesjøen til Solund. Vi la båten til ved kai i Hardbakke, men heile kaiområdet verka utdøydd. Postkontor og butikkar var nedlagde, men det var mange spor som viste at det hadde vore slike fasilitetar der inntil nyleg. Vi oppdaga at butikkane, posten og banken var flytta frå kaia og opp til vegen. Ettersom samferdslemønstret endrar seg frå sjø til land, må samfunnsinnretningane følgja etter følgja etter. Det er ikkje så lenge sidan at det vart bygt vegar på øyane i Solund kommune. Heldigvis var det liten trafikk på dei vegane, og vi hadde ein fin sykkeltur i øykommunen. Geologien er veldig spesiell her i ytre Sogn. Over alt er fjellet bygd opp av konglomerat, som er ei bergart kitta saman av runde steinar og forsteina sand.

Opp til Vestkapp
Båtferda gjekk så vidare nordetter langs kysten. På ein måte for vi fram som moderne bubilturistar, som har syklar hengande bak på bilen. Skilnaden var altså at vi brukte båt istadenfor bubil, og vi kunne koma til mange nye interessante stader, som er vanskeleg tilgjengelege ut frå dei gjennomgåande hovudvegane. Ein annan skilnad mellom oss og bubilturistane er at deira syklar som oftast berre vert hengande som eit dårleg miljøalibi bak på bilane. Våre syklar var verkeleg mykje i bruk.

Frå staden Selje sør for Stadhalvøya sykla vi ut til Vestkapp, ytst på Stad. Det var sterk stigning opp til Vestkapplatået. Sveinung og Terje hadde gode tursyklar med låge gir, og dei ville gjerne visa kva dei var gode for og sykla heilt opp på platået. Turid og Kjartan, som ikkje hadde så gode syklar, likte det svært lite og var ikkje blide då dei kom gåande med syklane sine ein halv time seinare. På Vestkapp hadde vi eit flott utsyn ut over havet i vest og hav og øyar i sør og nord.

Vi ville ikkje reisa med båten rundt Stad, så vi let båten liggja att i Selje medan vi sjølve sykla vidare mot Ålesund. Kanskje kan denne situasjonen minna litt om Fridtjof Nansen, for han måtte også reisa frå fartyet sitt og gå på ski for å nå Nordpolen. Vi brukte altså sykkel for å nå målet vårt i nord. Det var Ålesund, og det målet nådde vi. Nansen kom aldri fram til Nordpolen.

På sunnmørske hovudvegar
Vegane langs fjordane på Møre er flate, og dei er fine å sykla på. Somme gonger for fine, slik at biltrafikken vert sjenerande. Då hadde det vore fint om dei gamle vegtraseane var merkte med skilt, slik at vi syklistar kunne finna fram til vegar der trafikken er mindre, og der det er meir å sjå på. Ofte veit ein ikkje om slike sidevegar sluttar eller om dei verkeleg fører gjennom og fram til hovudvegen igjen. Vegen mellom Fiskå og Eidså var nettopp lagd om, og sidan vi var ukjende i området, følgde vi dei vanlege vegskilta inn på den nye vegen. Den gamle vegen gjekk forbi gardane på solsida av dalen og hadde vore mykje hyggjelegare å sykla på. Hell i uhell kan vi seia vi hadde, for det tok til å regna, og vi konstaterte seinare at gamlevegen berre hadde grusdekke. Våt veggrus er tung å sykla på.
 

Etter opplevinga med den bratte stigninga opp til Vestkapp ville vi halda oss  til flate vegar mot Ålesund. Derfor følgde vi riksveg 1 frå  Ørsta mot Festøy. Det var ikkje så lurt, for trafikken var nokså stor, og bilane køyrde fort. Det hadde vore betre og ei større naturoppleving om vi hadde sykla frå Ørsta over til Standal ved Hjørundfjorden og følgd vegen langs fjorden fram til ferjeleiet på Festøy. Sykkelturistar i Ålesund Inn til Ålesund er vegane dårleg merkte for oss syklistar, og fleire gonger måtte vi stoppa og forhøyra oss om korleis vi skulle koma oss inn til byen. I slutten av åttiåra vart det bygt ein motorveg til Ålesund, og alle vegskilt til Ålesund viser via motorvegen. At også syklistar har behov for å ta seg fram i ukjende byar, har verken vegkontor eller turistkontor i Ålesund sans for. Det gav oss forresten høve til å snakka med hyggjelege ålesundarar kvar gong vi måtte spørja om vegen. Sykkel er likevel eit greit framkomstmiddel også i ein by som Ålesund, for på sykkel er det lett å ta seg fram frå campingplass til bysentrum. Parkeringsproblem har ikkje vi syklistar. Syklane var også gode å ha då vi tok oss fram til Borgund museum utanfor bysentrum. Naudhamn på øya Askrova Sykkelturen frå Ålesund og attende til Selje gjekk først med snøggbåt til Hareid, med ein avstikkar på sykkel ut til fugleøya Runde. På veg sørover frå Selje med motorbåt og syklane forsvarleg surra og dekte til i hekken fekk vi vind og høge bølgjer sør for Florø. Vi gjekk derfor inn til den vesle øya Askrova. Neste dag hadde stormen lagt seg, og vi nytta høvet til ein liten sykkeltur. Øya har 7 km veg, og her var det fredeleg å sykla. Vi møtte berre ein bil og eit par traktorar på den 7 x 2 km lange sykkelturen. Berggrunnen er krystallinske skifer i karakteristiske former med svært ujamn overflate og mørk, flisete form. I heile teke er det lett å observera geologiske fenomen mens ein er på sykkeltur. Vegar går ofte i skjeringar, som avslører mange geologiske detaljar.  I Sunnfjord hadde vi ein dags pause i Korssund. Hamna heiter det på grunn av ein steinkross frå middelalderen som står der. Vi la ut på ein 50 km lang rundtur og sykla på trafikkfrie, smale vegar nesten utan stigningar til staden Øn, deretter nord til Fure før vi sykla attende til båten i Korssund. Sjeldan har vi opplevd vegar som er så idylliske å sykla på. Sykkel på båt - ein god ide På turen vår til Ålesund møtte vi få andre tursyklistar. Motorbåtfolk var det mykje meir av, men det var berre vår familie som hadde syklar med i båten. Det er i grunnen rart at ikkje fleire har funne ut kor nyttig og interessant det er å kombinera båttur med sykkeltur. Motorbåtturar er ofte monotone og lite hendingsrike når ein skal leggja lange strekningar bak seg. Eit par dagars avveksling med sykkelturar er bra. Syklar er også svært nyttige når ein skal ein kort tur i land, for det er ikkje alltid at butikkar og ting ein vil sjå, ligg like ved båthamna. Amfibiekombinasjonen sykkel -båt er ein  fin og allsidig måte å reisa langs kysten på og oppleva det vakre øy- og fjordlandskapet.

Kart over båt- og sykkelruta vår.

HEIMESIDE

temelhei@online.no